Afzinkkelders voor tafelbrug Zuid- en Noordhorn (Groningen)

Afzinkkelders voor tafelbrug Zuid- en Noordhorn (Groningen)

De fundatie voor de nieuwe tafelhefbrug over het Van Starkenborghkanaal heeft in 2017 de Betonprijs gewonnen in de categorie Constructief Ontwerp. Op 28 juni jl. heeft de feestelijke onthulling van de plaquette Betonprijs plaats gevonden.

Situatie
In Zuidhorn en Noordhorn in Groningen heeft de Provincie Groningen samen met MBS een ontwerp gemaakt voor het afzinken van twee betonnen caissons aan weerszijden van het  Van Starkenborghkanaal t.b.v. de nieuwe tafelhefbrug. Er kon geen gebruik gemaakt worden van een traditionele bouwkuip met damwanden i.v.m. schaderisico aan bestaande woningen vlak naast de brug. Door de vereiste aanvaarbelasting van schepen en de aardbevingsgevoeligheid van het gebied was een zware constructie vereist. De geconsolideerde potklei op 8 -11 meter diep met onderliggende vaste zandlagen gaf een verhoogd risico op overlast naar de omgeving bij het inbrengen en trekken van damwanden. Gekozen is om betonnen caissons te laten afzinken. Omdat deze caissons wel 2,5 meter dik zouden moeten worden om voldoende afzinkgewicht te krijgen is gekozen voor een MBS afzinkkelder. Een 90 cm dikke MBS- afzinkkelder is door middel van groutankers in de bodem en trekankers door de kelderwanden met hydraulische cilinders op spanning gezet. Tijdens het uitgraven van binnenuit is de druk op de kelder gecontroleerd opgevoerd zodat de afzinkkelder netjes recht zakt. Het graafwerk is uitgevoerd “in den natte” zonder bronbemaling. De afzinkkelder is trillingsvrij afgezonken en daardoor is de bestaande bebouwing naast de brug onbeschadigd gebleven. Er is geen enkele zetting geweest en trillingsschade gemeten. Bij een afzinkkelder vormt de kelderwand tegelijk de bouwputbegrenzing die gewoonlijk door damwanden wordt gevormd. Het caisson bestaat uit betonwanden van 90 cm dik die op het maaiveld in twee fases zijn gestort en voorzien van 250 kg/m3 wapening i.v.m. aanvaarbelasting schepen. In één fase storten was niet mogelijk omdat de 16 meter hoge wanden door het grote eigen gewicht ongecontroleerd zouden gaan zakken. De onderste 4 meter van de afzinkkelders is na het afzinken gevuld met onderwaterbeton. Om tijdens het afzinken de kleef met de plaatselijke potklei aan de buitenzijde op te heffen is gebruik gemaakt van bentoniet-smering. Grote uitdaging was de geringe werkruimte rondom de caissons. De bestaande, in gebruik zijnde, tafelbrug is tegen de verwachting in volledig in gebruik gebleven en de woonomgeving heeft geen hinder ervaren door trillingen en lawaai die normaliter met het aanbrengen en trekken van damwanden gepaard gaat.

Voordelen afzinken in deze situatie:

  • Geen damwand nodig; bouwkuip is tegelijk definitieve kelder;
  • Geen trillingen, geen zetting en geen bodemperforatie door damwanden;
  • Geen bronbemaling (zetting risico) door stort keldervloer met onderwaterbeton.
  • Minimale transportbewegingen
  • Snellere bouwtijd dus minder overlast en bouwplaatskosten;
  • Aardbevingsbestendige constructie zonder palen.

Ingenieuze constructie
Bij de aanleg van de nieuwe tafelbrug tussen Noordhorn en Zuidhorn zijn onder begeleiding van MBS de caissons afgezonken. Het mechaniek van de tafelhefbrug is in deze kelders aangebracht. De jury prijst de provincie Groningen voor de ingenieuze manier, waarop de landhoofden zijn gebouwd. Met de caissons wordt volgens de jury perfect ingespeeld op de lokale grondomstandigheden en is direct een stevig aardbevingsbestendig landhoofd gemaakt. Bij de uitvoering van de afzinkkelders, voor een deel met onderwaterbeton, zijn logische ontwerpkeuzes gemaakt en vervolgens vakkundig ontworpen en uitgevoerd, aldus de jury. Er is hier gebruik gemaakt van de gepatenteerde afzinkmethode van MBS Kelderbouw.

Afzinken caissons tafelbrug Zuidhorn
In Zuidhorn werd de tafelbrug vervangen omdat de vaarweg een andere klasse kreeg (breder en dieper). In dit kader werden de caissons van de huidige brug vervangen door grotere caissons. De caissons dienen als fundament voor de brug en de installatie van alle techniek van de brug zoals gewichten en hydrauliek. MBS Kelderbouw leverde bij dit project de expertise van de engineering, het afzinken van de caissons inclusief hydrauliek, ankers en het stempelraam. De caissons zijn ongeveer twaalf meter hoog en werden in twee fases vijftien meter diep afgezonken. Bijzonder aan dit project is de diepte en de geconsolideerde potklei op zeven meter diepte.

Hoofdvaarweg Lemmer-Delfzijl

In de zomer van 2016 is de tafelbrug in Zuidhorn aangelegd als vervanger van de oude brug tussen Noordhorn en Zuidhorn. De bruggen over de Hoofdvaarweg Lemmer-Delfzijl worden vervangen, zodat er hogere en bredere schepen onderdoor kunnen varen. Verder wordt de vaarweg verbreed en verdiept.

Van woonhuiskelder tot parkeergarage
MBS Kelderbouw is gespecialiseerd in afzinkkelders waarmee voordelig en schadevrij ondergronds bouwen zonder bouwkuip mogelijk is. De afzinkkelder wordt op het maaiveld opgesteld en daarna van binnenuit ontgraven en trillingvrij afgezonken. Als de kelder op diepte is afgezonken wordt de keldervloer tussen de kelderwanden gestort. Uniek aan deze bouwmethode zijn de grondankers en het hydraulische vijzelsysteem waarmee de kelder gecontroleerd en snel op diepte komt.

Meer informatie
www.kelderbouw.nl